|
Aurora Metropolis |
|
|
Een volledig duistere nacht
wordt schaars in Nederland. Wie 's nachts sterren wil zien, zal de
stad uit moeten. Veel plaatsen zijn omgeven met het zogenaamde
Aurora Metropolis dat het zicht op de duisternis verstoort. Maar ook
op het platteland rukt het lichtterreur op. In een geïndustrialiseerd
gebied als West-Europa is het nagenoeg onmogelijk om nog plekjes te
vinden waar de hemel echt donker is.
|
|
|
Jaarlijks worden miljoenen
guldens verspild door inefficiënte verlichting. Slecht afgeschermde
lichtbronnen veroorzaken veel stoorlicht dat niet op de wegen of
straten valt, maar omhoog straalt en hooguit de onderkant van
overvliegende vliegtuigen verlicht. Aangezien voor elektrische
verlichting fossiele brandstoffen worden opgestookt, betekent dit
ook een ongewenste uitstoot van kooldioxide in de atmosfeer.
Lichtvervuiling vormt, net zo goed als lawaai en stank, een aanslag
op het milieu. |
|
|
|
|
Deze kaart toont de meest
verstedelijkte gebieden op aarde, gezien door de ogen van de
satellieten van het Amerikaanse Air Force Defense Meteorological
Satellite Program (DMSP). Deze wereldatlas van het nachtelijke
duister is begin 2001 samengesteld door astronomen van de
universiteit van Padua in Italië en onderzoekers van het Nationaal
Geofysisch Informatiecentrum in Boulder in de Verenigde Staten. De
foto's zijn gemaakt vanaf de relatief geringe hoogte van 830
kilometer en laten de helderheid van kunstmatige, permanente
lichtbronnen zien. |
|
|
|
Kunstlicht concentreert zich in
de Verenigde Staten, West-Europa en Japan, maar ook de rivier de
Nijl en de Indiase grens worden zichtbaar, evenals het Russische
spoorwegnet door steden en dorpen die daarlangs liggen. Eén op de
vijf aardbewoners - en zelfs de helft van de Europeanen - woont op
een plek waar niet eens de Melkweg te zien is. |
|
|
Economie
Uit Brits onderzoek blijkt dat in het Verenigd Koninkrijk zo'n 60
miljoen gulden per jaar wordt verspild door inefficiënte
verlichting. Ongeveer drie procent van het licht valt niet op de
wegen of straten, maar straalt recht omhoog. In de Verenigde Staten,
waar veel meer licht wordt verspild in de vorm van spotlights op
reclameborden en immens verlichte sportstadions, loopt het verlies
op tot een miljard dollar per jaar. Daar gaat het om een nutteloze
verbranding van 6 miljoen ton kolen of, wat op hetzelfde neerkomt,
23 miljoen vaten olie. Dergelijke cijfers ontbreken voor Nederland,
maar het staat vast dat ook hier veel te veel geld wordt verspild
door onnodige verlichting. |
|
|
|
|
|
|
|
Voor
tien kilometer snelweg bedragen de aanlegkosten een miljoen gulden,
terwijl het energieverbruik per jaar twintigduizend gulden is. Het
aanpassen van verlichting vergt flinke vervangingskosten, maar
levert een zorgvuldiger en duurzamer verlichtingsbeleid op.
Bovendien worden natuurwaarden, waaronder de oerkwaliteit
duisternis, steeds schaarser en daardoor - letterlijk -
waardevoller. |
|
|
|
Oplossingen
NACHTRECLAME - Ziet niemand
Het
verlichten van sportvelden en openbare gebouwen na middernacht is
onnodig. Ook bedrijfsterreinen kunnen werken met een tijdklok. Welk
effect heeft het immers om tussen 23.00 en 6.00 uur de verlichting
aan te laten staan, als bijna niemand ze ziet. In deze periode van
de nacht gaat alle verlichting verloren. In België is berekend dat
het volledig doven van de openbare verlichting tussen 24.00 uur en
6.00 uur, een jaarlijks besparingspotentieel van 133,6 GWh biedt.
Dat is 22,1% van het jaarverbruik voor openbare verlichting.
|
|
|
|
LICHTKLEUR - Oranje i.p.v. wit
Wit
licht van hogedruk natriumlampen is te fel voor straatverlichting.
Zwakgloeiend geel of oranje licht van bijvoorbeeld kwikdamplampen of
lagedruk natriumlampen is 'lichtvriendelijker', verlicht het
wegoppervlak veel egaler, en kan worden gefilterd bij het sterren
kijken. |
|
|
|
SPAARLAMPEN - Nog steeds nuttig
De overheid bevordert al lange tijd het gebruik van energiezuinige
lampen. Door technische verbeteringen is het nog steeds nuttig deze
lampen te installeren. Ook verlichting op laagspanning of
zonne-energie scheelt een hoop |
|
|
ARMATUREN - Strooi het licht
niet de lucht in
De vorm van de lamp heeft grote invloed op het licht dat het schijnt.
Slechte armaturen zijn de grootste boosdoeners bij lichtvervuiling.
Lampen dienen dus goed afgeschermd te zijn. Veel lampen die aan
huizen hangen verlichten niet alleen de gevel, maar ook de hele
straat. Reclamebillboards zouden van boven af verlicht moeten
worden, en niet van onder, zoals je nu vaak ziet. Bolle armaturen
moeten zoveel mogelijk worden vermeden. Lampen met een vlakke
glasplaat zijn een goed alternatief. Voorbeelden hiervan zijn te
vinden langs de A1 bij Beekbergen en de A27 bij Breda.
|
|
|
|
| Bron:
Aurora Metropolis |
