Productaansprakelijkheid  

Een gebrekkig product kan u nekken. Door Europese regels zouden claims op de loer moeten liggen. Voorlopig is de overheid echter nog laks en hebben advocaten dit recht nog niet en masse omarmd. Een goede tijd om u in te dekken. Productaansprakelijkheid: de feiten.

Drie kwekers zagen hun rozen verleppen door een met onkruidverdelger verontreinigde mest. De verkoper kreeg een claim aan de broek. Hoewel hij de mest slechts had doorverkocht en hem verder geen enkele blaam trof, hing hij toch. Dat de producent tegelijk aansprakelijk kan zijn, pleit volgens de Hoge Raad, het hoogste rechtscollege, de tussenhandelaar nog niet vrij. "Een tekortkoming door een gebrek aan een product, komt in beginsel voor rekening van de verkoper", aldus de Hoge Raad. Zelfs een ontkenning van de aansprakelijkheid in de algemene voorwaarden bood geen soelaas, omdat de verkoper zijn voorwaarden onjuist aan de koper kenbaar had gemaakt.

Als deze zaak iets aantoont, is het wel dat aansprakelijkheid in Nederland verder reikt dan schuld. Ook op risico's kunt u aangesproken worden. En dat is riskant. Zeker als u bedenkt dat de dreiging van claims toeneemt. Ondernemers van middelgrote bedrijven spreken zelfs van Amerikaanse toestanden in een onderzoek van de stichting Trendmeter.

Als we CE-specialist Han Zuyderwijk mogen geloven, is het stil rond deze risicoaansprakelijkheid. Volgens hem hebben verzekeraars de productaansprakelijkheid nog nauwelijks ontdekt.

Al met al is het raar dat advocaten, consumenten en verzekeraars de productaansprakelijkheid links laten liggen. Want een claim op productaansprakelijkheid heeft grote kans van slagen. Schuld is hierbij niet nodig. Een gebrek volstaat. En een product wordt al vermoed gebrekkig te zijn, wanneer het niet voldoet aan de verplichte CE-markering. Deze markering geeft aan dat het product beantwoordt aan de Europese minimumeisen om het op de markt te brengen. Het gaat om veiligheids- en gezondheidseisen, niet om kwaliteitseisen of een garantie. De kans om op ondeugdelijke CE-markering te stuiten, is levensgroot. Zuyderwijk denkt dat "een substantieel deel" van de Nederlandse producenten in gebreke blijft. "Het product wordt voorzien van een CE-sticker en daar blijft het bij." Controle is zeldzaam en de controleurs zijn volgens hem mild op dit vlak. "De coulante Nederlandse inspectiediensten grijpen nauwelijks in. In Duitsland en Engeland zijn ze veel strenger."
En dat terwijl pittige sancties dreigen: stopzetten van de verkoop, terughalen uit de markt (recall), boete betalen of zelfs hechtenis van de verantwoordelijken. Nederland gedoogt, is het verhaal van de CE-specialist.

Certificeringsnormen spelen een sleutelrol in de productaansprakelijkheid. In principe zijn dat de Europese Normen (EN). Als een product daaraan voldoet, wordt de CE-markering geacht conform een richtlijn te zijn. Maar een ondernemer mag ook op een andere manier aan de eisen voldoen. "Zeker voor kleine bedrijven, zijn die normen vaak te duur of te gecompliceerd."

Enkele handreikingen om uw risico te beperken:

• Zorg voor een goed klachtenloket. Een gepeperde claim komt vaak voort uit frustratie over een botte behandeling.

• Sluit een verzekering op basis van uw risicoprofiel.
• Voldoe aan uw eventuele plicht tot CE-markering. Die heeft u als één van de richtlijnen op uw product van toepassing is.
• Bestaat het eindproduct uit meerdere halffabrikaten, regel dan in contracten wie verantwoordelijk is voor welke CE-markering.
• Verzamel altijd bewijsmateriaal, zodat u later kunt aantonen in welke staat het product op de markt is gebracht.
• Maak een deugdelijke gebruiksaanwijzing/handleiding. Europa eist klare taal (zonder vakjargon), actief taalgebruik, geen verschillende aanduidingen voor dezelfde zaken, uitleg van afkortingen en tekst bij beeld

bron: Elsevier